Cele, założenia, ogólne zasady

Projekty Wolontariatu Seniorów mają na celu współpracę dwóch organizacji partnerskich z dwóch krajów w celu umożliwienia zrealizowania wolontariatu za granicą osobom 50+. Program „Uczenie się przez całe życie" ma na celu oferowanie różnych możliwości edukacyjnych osobom w każdym wieku, aby ułatwić im kształcenie formalne, pozaformalne i nieformalne.

Wolontariat jest coraz częściej postrzegany jako wartościowe doświadczenie kształcenia nieformalnego dla osób w różnym wieku. W szczególności uważa się, że jest to dobry sposób proponowania możliwości uczenia się seniorom w całej Europie, promowania procesu aktywnego starzenia się i podkreślania wkładu społecznego seniorów. Seniorzy są nieocenionym źródłem mądrości i doświadczenia, z którego społeczeństwa powinny korzystać w dużo większym zakresie niż miało to miejsce w przeszłości. W związku z powyższym akcja Projekty Wolontariatu Seniorów oferuje nową formę mobilności dla europejskich seniorów, która umożliwi im naukę, wymianę doświadczeń i wiedzy oraz przekazanie tych wartości osobom za granicą.

Pojęcie wolontariatu

Termin wolontariat odnosi się do wszystkich form działalności wolontariackiej (zarówno formalnej, jak i nieformalnej), która jest podejmowana z własnej woli, wyboru i motywacji i bez oczekiwania zysków finansowych. Przynosi ona korzyści samemu wolontariuszowi, społeczności lokalnej i całemu społeczeństwu. Służy również jako narzędzie dla osób prywatnych i stowarzyszeń do zaspokajania potrzeb i rozwiązywania problemów ludzkich, społecznych lub środowiskowych i jest często realizowana jako wsparcie inicjatyw organizacji nie nastawionych na zysk lub inicjatyw społecznych. Tym samym działalność wolontariacka stanowi wartość dodaną dla społeczeństwa, nie zastępuje jednak pracy etatowych profesjonalistów.

Akcja jest skierowana na osiągnięcie następujących celów (powiązanych ze sobą, tak samo ważnych):

  1. Umożliwienie seniorom działalności wolontariackiej w innym kraju europejskim w dowolnym obszarze działalności typu non-profit jako formy nieformalnego (i wzajemnego) uczenia się (uczenie się/dzielenie się wiedzą).
  2. Utworzenie trwałej współpracy pomiędzy organizacją goszczącą i wysyłającą, skoncentrowanej dzięki wymianie wolontariuszy na danym obszarze zainteresowania lub grupie docelowej.
  3. Umożliwienie społecznościom lokalnym zaangażowanym w wymianę wolontariuszy korzystania z potencjału seniorów jako źródła wiedzy, kompetencji i doświadczenia.

Jest to forma mobilności promująca współdziałanie pomiędzy organizacjami wysyłającymi i przyjmującymi wolontariuszy. Powinna ona umożliwić przyłączenie się do programu Grundtvig nowych typów organizacji, wzbogacenie ich pracy poprzez wymianę dobrych praktyk oraz stworzenie trwałej współpracy europejskiej pomiędzy nimi.

Ogólne założenia w 2013 roku

W projekcie biorą udział 2 organizacje z 2 różnych krajów. Jeden z tych krajów musi być krajem członkowskim UE. Podczas trwania projektu każda organizacja wyśle i przyjmie od 2 do 6 wolontariuszy. Wymagane absolutne minimum to 2 wolontariuszy. Organizacje mogą wysłać/przyjąć więcej niż 6 wolontariuszy, ale nie spowoduje to zwiększenia kwoty dofinansowania z programu Grundtvig. Wolontariusze mogą podróżować w grupach lub indywidualnie. Jeżeli po zakończeniu dwuletniego okresu dofinansowania dalsze dofinansowanie zostanie przyznane projektowi na kontynuację wymiany, zaangażowani poszczególni wolontariusze muszą być już innymi osobami (każda osoba może uczestniczyć w wymianie jako wolontariusz tylko raz w ciągu trzech lat). Wysyłanie i przyjmowanie wolontariuszy może, ale nie musi mieć miejsce w tym samym czasie.

Jedna z organizacji musi się podjąć roli koordynatora. Nie pociąga to za sobą żadnych dodatkowych obowiązków. Wyznaczenie takiej organizacji jest konieczne ze względów formalnych oraz ze względu na system komputerowy obsługujący projekty.

Kto może skorzystać z akcji

Uprawnione do składania wniosków na Projekty Wolontariatu Seniorów w Polsce są instytucje zgodnie z wykazem.

Uwaga do wykazu organizacji uprawnionych:

Wnioskodawcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą oraz spółki cywilne (nieposiadające w świetle polskiego prawa osobowości prawnej) zostaną poproszeni o dostarczenie uzupełniających informacji, pozwalających Narodowej Agencji  dokonać sprawdzenia zdolności operacyjnej i finansowej do przeprowadzenia działań, których dotyczy wniosek o dofinansowanie.

Profil organizacji wysyłającej i goszczącej

Każda organizacja może wysyłać i przyjmować wolontariuszy, pod warunkiem, że jest w stanie wykazać, że posiada odpowiednie zdolności do skutecznej realizacji takich zadań. Organizacje na etapie składania wniosku nie muszą mieć wybranych konkretnych wolontariuszy do udziału w projekcie.

Prosimy ponadto zwrócić uwagę, że:

  • działania, w które zaangażowani będą wolontariusze muszą mieć charakter non-profit i powinny zapewniać rzeczywiste możliwości uczenia się - czy to formalnego, pozaformalnego lub (w większości przypadków) nieformalnego - dla wolontariuszy;
  • organizacja goszcząca i wysyłająca, które są partnerami w projekcie, powinny ustanowić trwałą współpracę w danym obszarze zainteresowania/działalności/grupy docelowej, poprzez wymianę wolontariuszy. Dlatego też powinny one być podobnego lub uzupełniającego się profilu. Z tego też powodu wolontariusze powinni być wysyłani i goszczeni w organizacjach, które są partnerami w projekcie.

Profil wolontariuszy

Osoby w wieku 50 lat (skończone w momencie wyjazdu) lub powyżej (bez względu na to, czy były już zaangażowane w edukację dorosłych), mogą wnioskować do organizacji uczestniczących w Projektach Wolontariatu Seniorów o zatrudnienie w charakterze wolontariusza. Akcja jest otwarta dla wszystkich dorosłych obywateli powyżej pięćdziesiątego roku życia. Szczególny nacisk zostanie położony na zachęcanie do uczestnictwa wolontariuszy z grup wymagających szczególnego wsparcia i z mniejszości etnicznych, przez to pomagając wzmocnić ich integrację w Europie oraz zwalczanie rasizmu i ksenofobii. Należy zachęcać do równego uczestnictwa obu płci.

Przewiduje się, że w wielu przypadkach wolontariusze będą doświadczonymi lokalnymi wolontariuszami, co wzmocni wymianę doświadczeń pomiędzy organizacją goszczącą i wysyłającą.  Jednak nie jest to obowiązkowy wymóg i wolontariuszami mogą być również osoby, które chcą spróbować wolontariatu po raz pierwszy.

Działania wolontariackie

Działania wolontariackie muszą nieść ze sobą korzyść dla wolontariuszy w zakresie edukacji niezawodowej. Również społeczność lokalna powinna korzystać w ten sposób z działalności goszczonych wolontariuszy.

Czas trwania działania

Projekty Wolontariatu Seniorów trwają 2 lata, natomiast pobyt wolontariuszy w kraju partnera musi trwać przez nieprzerwany okres 3-8 tygodni, z wyłączeniem czasu niezbędnego na fazy przygotowania i szkoleniowe. Wymagane absolutne minimum dla każdego z wolontariuszy to 3 tygodnie. Wolontariat może trwać dłużej niż 8 tygodni, lecz nie spowoduje to zwiększenia kwoty dofinansowania z programu Grundtvig.

Wolontariusze nie muszą wyjeżdżać w tym samym czasie. Wysyłanie oraz przyjmowanie wolontariuszy może być rozłożone w czasie (np. dwa wyjazdy po 3 wolontariuszy), jednak z zastrzeżeniem ww. zasad.

Przewidywane efekty

dla wolontariuszy:

  1. rozwój umiejętności i kompetencji osobistych, językowych, społecznych i międzykulturowych
  2. wkład w rozwój i realizację działań typu non-profit, a ponadto wkład w społeczność jako aktywny obywatel
  3. nabycie/rozwój/przekazanie określonych umiejętności związanych z zadaniami (uczenie się i rozwój umiejętności jako efekty mobilności wolontariuszy będą uznawane przez uczestniczące organizacje, tj. walidacja nieformalnego uczenia się)

dla organizacji wysyłających i goszczących oraz dla społeczności lokalnych, w których wolontariusze przebywają podczas wyjazdów zagranicznych:

  1. wymiana i wzajemne zdobywanie doświadczeń, wiedzy i dobrej praktyki
  2. rozwój współpracy europejskiej w danym obszarze zainteresowania
  3. zintensyfikowanie perspektyw europejskich

Prosimy zapoznać się z poniższymi publikacjami dot. niniejszej akcji:

Switch style